Sở Nông nghiệp và Môi trường TP. HCM vừa trình HĐND thành phố dự thảo Nghị quyết quy định cơ chế, chính sách bồi thường, hỗ trợ và tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất. Đáng chú ý, dự thảo đề xuất chính sách hỗ trợ đối với các trường hợp nhận chuyển nhượng, tặng cho nhà đất bằng giấy tay, vốn gặp nhiều khó khăn khi thực hiện bồi thường, giải phóng mặt bằng.
Theo nội dung dự thảo, người đang trực tiếp sử dụng nhà, đất nhận chuyển nhượng hoặc được tặng cho bằng giấy tay trong khoảng thời gian từ sau ngày 1/7/2014 đến trước ngày 1/8/2024 sẽ được xem xét hỗ trợ tương đương mức bồi thường hoặc hỗ trợ về đất. Tuy nhiên, tổng số tiền chi trả không được vượt quá quyền lợi mà người sử dụng đất hợp pháp ban đầu được hưởng, đồng thời không tính trùng trên cùng một diện tích.
Đối với trường hợp thửa đất đã được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, người nhận chuyển nhượng bằng giấy tay có thể được hưởng mức hỗ trợ tương đương giá trị bồi thường mà chủ sử dụng đất trước đó được nhận.
Với đất chưa có sổ, nếu được sử dụng ổn định, không có tranh chấp và không vi phạm pháp luật, mức hỗ trợ sẽ căn cứ vào thời điểm bắt đầu sử dụng đất.
Cụ thể, các trường hợp sử dụng đất trước ngày 15/10/1993 được hỗ trợ 100% giá đất bồi thường; từ ngày 15/10/1993 đến trước ngày 1/7/2004 được hỗ trợ 80%; từ ngày 1/7/2004 đến trước ngày 1/7/2014 là 60% và từ ngày 1/7/2014 đến trước ngày 1/8/2024 là 40%.
Trường hợp đất có vi phạm pháp luật hoặc lấn chiếm sông, kênh, rạch, tỷ lệ hỗ trợ tương ứng với 4 giai đoạn trên lần lượt là 70%, 56%, 42% và 28%.
Đối với đất nông nghiệp, dự thảo đề xuất hỗ trợ 100% giá đất nông nghiệp trong trường hợp không có vi phạm và 70% nếu có vi phạm. Nhà ở, công trình xây dựng không phép hoặc sai phép trước ngày 1/8/2024 cũng được xem xét hỗ trợ từ 50% đến 100% giá trị xây dựng mới.
Ngoài các khoản hỗ trợ nêu trên, tại những dự án phát triển kinh tế - xã hội có tính chất đặc thù, người dân có thể được cộng thêm 10% tiền đất và 10% tiền thưởng nếu bàn giao mặt bằng sớm.
Để được xem xét chi trả, người dân phải cung cấp bản cam kết về nguồn gốc đất, quá trình giao dịch và được UBND cấp xã xác nhận tình trạng sử dụng đất ổn định, không tranh chấp. Hồ sơ sau đó được niêm yết tại trụ sở và đăng tải trên Cổng thông tin điện tử cấp xã trong thời hạn 3 ngày.
Về chính sách tái định cư, các hộ gia đình không còn nơi ở nào khác trên địa bàn sẽ được xem xét bố trí mua, thuê hoặc thuê mua căn hộ chung cư tái định cư. Trường hợp đủ điều kiện tái định cư nhưng tự lo chỗ ở mới tại khu vực chưa có quỹ nhà, đất tái định cư, người dân có thể được nhận khoản hỗ trợ bằng tiền từ 1 tỷ đồng đến 6 tỷ đồng, tùy từng khu vực.
Dự thảo nghị quyết dự kiến được trình HĐND TP. HCM xem xét vào tháng 12/2026. Chính sách sẽ áp dụng đối với các dự án hoặc phần diện tích chưa được phê duyệt phương án bồi thường trước thời điểm nghị quyết có hiệu lực.
