Mỗi căn nhà là một “thực thể số” độc lập
Theo quy định mới, mã định danh điện tử cho bất động sản là một chuỗi ký tự bao gồm cả chữ và số, tối đa 40 ký tự, không trùng lặp. Mỗi căn nhà, căn hộ, thậm chí từng phần diện tích sàn trong công trình đều được cấp một mã riêng biệt.
Với nhà ở, cấu trúc mã hình thành từ các dữ liệu nền tảng như mã thửa đất, mã dự án hoặc công trình, mã địa điểm (nếu có) cùng một dãy ký tự tự sinh. Toàn bộ quy trình khởi tạo được thực hiện tự động trên hệ thống cơ sở dữ liệu quốc gia về nhà ở và thị trường bất động sản.
Điểm đáng chú ý là việc gắn mã không phải thủ tục phát sinh sau khi hoàn công, mà được tích hợp ngay trong vòng đời pháp lý của dự án. Mã định danh được cấp tại thời điểm ban hành kết quả thẩm định báo cáo nghiên cứu khả thi đầu tư xây dựng; với nhà ở hình thành trong tương lai, mã được gắn đồng thời khi có văn bản xác nhận đủ điều kiện đưa vào kinh doanh.
Ở cấp Trung ương, Bộ Xây dựng quản lý và vận hành hệ thống dữ liệu; tại địa phương, Sở Xây dựng là đầu mối thực hiện việc gắn mã cho các dự án trên địa bàn.
Một thay đổi quan trọng khác là việc mở rộng định danh tới các chủ thể tham gia thị trường. Đơn vị quản lý vận hành chung cư, môi giới bất động sản, thậm chí các cá nhân thuộc diện hưởng chính sách hỗ trợ nhà ở cũng được tích hợp vào hệ thống dữ liệu.
Cách làm này tạo nên một cấu trúc thông tin liên thông từ dự án, sản phẩm đến các bên tham gia giao dịch. Về lý thuyết, điều này giúp hạn chế tình trạng trùng lặp hồ sơ, sai lệch dữ liệu giữa các cơ quan quản lý, đồng thời hỗ trợ việc tra cứu, xác thực thông tin nhanh chóng hơn.
Nhiều chuyên gia bất động sản cho rằng, việc mỗi tài sản có một mã số điện tử riêng là bước đi phù hợp với xu hướng chuyển đổi số.
Tại 1 cuộc họp về bất động sản, bà Tống Thị Hạnh, Cục trưởng Cục Quản lý nhà ở và Thị trường bất động sản cho biết, lâu nay thị trường tồn tại tình trạng thông tin phân tán giữa các cơ quan: đất đai, xây dựng, thuế, công chứng… Khi dữ liệu không đồng bộ, nguy cơ sai lệch, chồng chéo hoặc bị lợi dụng để trục lợi là có thật.
Theo bà, việc chuẩn hóa dữ liệu và gắn mã định danh cho từng tài sản sẽ giúp cơ quan quản lý kiểm soát tốt hơn dòng sản phẩm trên thị trường, đồng thời bảo vệ người mua thông qua khả năng truy xuất nguồn gốc pháp lý rõ ràng.
Không những vậy, việc gắn mã định danh sẽ cho phép cơ quan quản lý nhận diện rõ các bất động sản đủ điều kiện. Đồng thời, xác định được về các giao dịch được thực hiện trên thị trường sơ cấp hay thứ cấp.
“Thông qua đó, cơ quan quản lý có thể kiểm soát lượng hàng tồn kho bất động sản trên thị trường”, bà Hạnh nhấn mạnh.
Ở góc độ dài hạn, vị này cho rằng hệ thống này có thể trở thành nền tảng để xây dựng cơ sở dữ liệu lớn (big data) phục vụ hoạch định chính sách, điều tiết cung - cầu và kiểm soát rủi ro bong bóng.
Về khâu triển khai, bà Hạnh thông tin: Bộ Xây dựng đã phối hợp với đơn vị tư vấn của Viettel để xác định rõ phương án kết nối, chia sẻ dữ liệu. Khi mã định danh bất động sản được gắn cho từng sản phẩm, toàn bộ thông tin liên quan sẽ được hiển thị trực tiếp trên hệ thống.
Ở chiều ngược lại, nhiều người dân đang lo ngại vấn đề bảo mật dữ liệu cá nhân và thông tin tài sản. Trong bối cảnh các vụ rò rỉ dữ liệu ngày càng phổ biến, hệ thống quản lý bất động sản quy mô toàn quốc sẽ trở thành mục tiêu nhạy cảm nếu không được bảo vệ nghiêm ngặt.
Việc áp dụng mã định danh điện tử cho bất động sản đánh dấu bước chuyển từ quản lý hồ sơ giấy và dữ liệu rời rạc sang mô hình quản trị dựa trên nền tảng số. Đây không chỉ là thay đổi về kỹ thuật mà còn là sự điều chỉnh cách thức vận hành của toàn bộ thị trường.
Khi mỗi bất động sản trở thành một “thực thể số” có mã định danh riêng, thị trường đang tiến thêm một bước tới chuẩn mực quản lý hiện đại. Vấn đề còn lại là hệ thống ấy sẽ vận hành trơn tru đến đâu trong thực tế.
