“Hãy quên đi những gì thị trường chứng khoán sẽ làm. Thay vào đó, hãy tập trung vào những gì mà bạn - với tư cách là một nhà đầu tư - nên làm”. Đó là lời khuyên của Benjamin Graham – người được xem là “cha đẻ của thuyết đầu tư giá trị” – đến nay vẫn giữ nguyên giá trị trong bối cảnh thị trường ngày càng biến động.
Triết lý cốt lõi mà Graham theo đuổi xoay quanh một nguyên tắc đơn giản, chỉ mua cổ phiếu khi giá thị trường thấp hơn giá trị thực. Đây là nền tảng của đầu tư giá trị, nơi nhà đầu tư không chạy theo biến động ngắn hạn mà tập trung vào bản chất doanh nghiệp. Những cổ phiếu có nền tảng tài chính vững, nợ thấp, dòng tiền ổn định thường là lựa chọn ưu tiên trong chiến lược này.
Theo Graham, điều đầu tiên mỗi người tham gia chứng khoán cần làm là xác định rõ mình là nhà đầu tư hay nhà đầu cơ. Sự khác biệt không nằm ở công cụ, mà nằm ở cách tiếp cận. Nhà đầu tư tìm kiếm giá trị và nắm giữ dài hạn, trong khi nhà đầu cơ cố gắng dự đoán biến động giá để kiếm lợi nhuận nhanh. Khi không xác định rõ vai trò, nhà đầu tư rất dễ rơi vào trạng thái giao dịch theo cảm xúc.
Một trong những sai lầm phổ biến trên thị trường chứng khoán là phản ứng quá mức với biến động giá cổ phiếu. Khi thị trường tăng, nhiều người vội vàng mua vào vì sợ bỏ lỡ cơ hội. Ngược lại, khi thị trường giảm, tâm lý hoảng loạn khiến họ bán tháo. Chu kỳ này lặp lại khiến nhà đầu tư liên tục mua cao, bán thấp.
Graham từng ví thị trường như một người bạn đồng hành thất thường, lúc lạc quan quá mức, lúc bi quan cực đoan. Vấn đề không nằm ở thị trường, mà nằm ở cách nhà đầu tư phản ứng. “Nhà đầu tư thực sự hiếm khi bị buộc phải bán cổ phần của mình. Ở mọi thời điểm khác, họ hoàn toàn có thể bỏ qua những biến động giá trước mắt”, ông nhấn mạnh.
Trong triết lý của mình, Graham không phủ nhận vai trò của biến động. Ngược lại, ông coi đây là cơ hội. Khi giá cổ phiếu giảm xuống dưới giá trị thực, đó là thời điểm để tích lũy. Khi giá vượt quá giá trị, nhà đầu tư có thể cân nhắc chốt lời. Tuy nhiên, điều quan trọng là quyết định phải dựa trên phân tích, không phải cảm xúc.
Một nguyên tắc quan trọng khác là tính kỷ luật. Thị trường chứng khoán không đòi hỏi nhà đầu tư phải luôn đúng, nhưng đòi hỏi phải nhất quán. Việc tuân thủ nguyên tắc giúp hạn chế sai lầm và duy trì hiệu quả trong dài hạn. Theo Graham, thành công không đến từ việc dự đoán chính xác thị trường, mà từ khả năng kiểm soát hành vi của chính mình.
Ông cũng nhấn mạnh vai trò của tư duy độc lập. Trong một thị trường đầy thông tin và ý kiến trái chiều, nhà đầu tư cần dựa vào phân tích của riêng mình. “Bạn đúng hay sai không phải vì đám đông đồng ý hay phản đối bạn. Bạn đúng khi sự phân tích và đánh giá của bạn là chính xác”, Graham khẳng định.
Theo Kinhtechungkhoan.vn
