Nhiều vi phạm
Vừa qua, Thanh tra Chính phủ đã ban hành Thông báo số 4405/TB-TTCP về kết luận thanh tra việc chấp hành quy định pháp luật trong công tác quản lý, sử dụng đất đai, quy hoạch xây dựng và cấp phép xây dựng trên địa bàn thành phố Hà Nội. Kết luận không chỉ ghi nhận những chuyển biến tích cực mà còn chỉ ra hàng loạt hạn chế, vi phạm kéo dài tại nhiều dự án khu đô thị, nhà ở để xử lý và tháo gỡ.
Theo kết luận thanh tra, giai đoạn 2011 - 2022, Thành ủy, HĐND, UBND thành phố Hà Nội đã quan tâm, ban hành nhiều văn bản chỉ đạo, điều hành, quy định cụ thể hóa các quy định của pháp luật, tiến hành kiểm tra, đôn đốc nhằm nâng cao hiệu quả các mặt công tác về quản lý đất đai, quy hoạch xây dựng, cấp phép xây dựng, quản lý trật tự xây dựng; Kịp thời giải quyết các khó khăn, vướng mắc để đẩy nhanh tiến độ triển khai thực hiện được nhiều dự án trên địa bàn, qua đó tạo động lực phát triển kinh tế - xã hội, tăng nguồn thu ngân sách của thành phố, chuyển dịch cơ cấu kinh tế, đảm bảo an sinh xã hội, cải thiện đời sống Nhân dân, góp phần vào sự phát triển chung của Thủ đô. Tuy nhiên, qua thanh tra cho thấy vẫn còn một số hạn chế, thiếu sót, vi phạm.
Qua thanh tra trực tiếp 23 dự án khu đô thị, nhà ở theo kế hoạch tiến hành thanh tra, Thanh tra Chính phủ phát hiện hàng loạt vi phạm như: Nhiều dự án điều chỉnh quy hoạch không đúng quy định, giao đất không phù hợp quy hoạch; Một số dự án không đấu thầu lựa chọn chủ đầu tư, không đấu giá quyền sử dụng đất; Sai phạm trong xác định tiền sử dụng đất, có nguy cơ thất thoát ngân sách; 21/23 dự án có sai sót trong tính toán nghĩa vụ tài chính; 12/23 dự án vi phạm trật tự xây dựng; Một số dự án chậm tiến độ, nợ tiền sử dụng đất.
Trung tâm thương mại, văn phòng và nhà ở cao cấp Hồ Gươm PlazaCụ thể, đối với Khu đất đấu giá tại vị trí đất TQ5 (gồm TQ5 (1) và TQ5 (2)) thị trấn Trâu Quỳ, huyện Gia Lâm (cũ), Thanh tra Chính phủ kiến nghị UBND thành phố Hà Nội chỉ đạo cơ quan chức năng rà soát, xác định tiền bảo vệ, phát triển đất trồng lúa khi giao đất cho các chủ đầu tư thực hiện dự án thông qua hình thức đấu giá quyền sử dụng đất theo đúng quy định, bảo đảm tính đúng, tính đủ thu về ngân sách Nhà nước, không để thất thoát tài sản của Nhà nước.
Đối với dự án Khu nhà ở thấp tầng Nam Thanh, dự án Khu hỗn hợp nhà ở, thương mại và văn phòng số 83 phố Hào Nam và dự án đầu tư xây dựng nhà ở thấp tầng tại các ô đất từ TT14 đến TT19, Thanh tra Chính phủ kiến nghị UBND thành phố Hà Nội chỉ đạo cơ quan chức năng kiểm tra, xử lý vi phạm về trật tự xây dựng theo thẩm quyền.
Đối với dự án Trung tâm thương mại, dịch vụ tổng hợp và nhà ở cao tầng tại xã Tứ Hiệp, huyện Thanh Trì (cũ), Thanh tra Chính phủ kiến nghị cơ quan chức năng chỉ đạo Chủ đầu tư thực hiện thỏa thuận, nhận chuyển nhượng với các hộ dân có đất trong phạm vi dự án (giai đoạn 2) để triển khai dự án, trường hợp chậm tiến độ, lập hồ sơ xử lý theo quy định.
Tại dự án Tòa nhà hỗn hợp Đài Phát thanh - Truyền hình Hà Nội, Thanh tra Chính phủ đề nghị xác định bổ sung tiền thuê đất đối với phần diện tích 1.517m2 tầng hầm nằm ngoài phần diện tích đất xây dựng và diện tích khoảng 1.080m2 sàn xây dựng, phần nằm ngoài chỉ giới xây dựng công trình nhà ở tại các tầng 2, 3, 4, 5 làm đường dốc xe lên và bể bơi.
Đối với dự án Trung tâm thương mại, văn phòng và nhà ở cao cấp Hồ Gươm Plaza, Thanh tra Chính phủ kiến nghị UBND thành phố Hà Nội chỉ đạo cơ quan chức năng hướng dẫn chủ đầu tư hoàn thiện hồ sơ điều chỉnh cơ cấu căn hộ theo quy định; Xem xét, đối trừ khoản tiền thuê đất hơn 19,8 tỷ đồng chủ đầu tư đã nộp vào ngân sách Nhà nước trong quá trình xác định nghĩa vụ tài chính bổ sung; Yêu cầu chủ đầu tư dự án phối hợp với chính quyền địa phương rà soát lại diện tích đất nằm trong chỉ giới đường đỏ, xây dựng hạ tầng kỹ thuật theo hồ sơ phê duyệt và theo thực tế để bàn giao theo quy định.
Tại dự án Làng Việt kiều châu Âu, Thanh tra Chính phủ kiến nghị điều chỉnh diện tích tại Hợp đồng thuê đất số 04-HĐ/TĐ ngày 16/3/2007, thu hồi diện tích 16.939,9m2 đất công viên cây xanh (đã ký hợp đồng thuê đất không đúng quy định); Khẩn trương rà soát phần diện tích đất ở tăng thêm 142,9m2 tại dự án để tính tiền sử dụng đất theo quy định.
Đối với dự án Khu nhà ở Phú Mỹ, yêu cầu chủ đầu tư hoàn thiện, nghiệm thu hạng mục phòng cháy và chữa cháy theo quy định; Thực hiện thi công hoàn thành hạ tầng kỹ thuật theo quy hoạch được phê duyệt để bàn giao cho địa phương quản lý, sử dụng theo quy định.
Còn tại dự án Khu đô thị Văn Khê mở rộng, cần xác định lại tiền sử dụng đất theo đúng quy định, trong đó xem xét giảm trừ một số khoản chi phí không đúng quy định với số tiền 11,57 tỷ đồng.
Xử lý trách nhiệm, chuyển hồ sơ sang bộ Công an
Trước những sai phạm, thiếu sót như trên, Thanh tra Chính phủ kiến nghị UBND thành phố Hà Nội tổ chức kiểm điểm làm rõ trách nhiệm và xử lý theo thẩm quyền hoặc kiến nghị cấp có thẩm quyền xử lý theo quy định; Đồng thời chỉ đạo Thủ trưởng các cơ quan, đơn vị, địa phương có liên quan tiến hành kiểm điểm, làm rõ trách nhiệm của tổ chức, cá nhân để xảy ra các hạn chế, thiếu sót, vi phạm đã nêu tại Kết luận thanh tra này để xử lý theo đúng quy định...
Khu đô thị Văn Khê mở rộng (Usilk City)Trong khi đó, liên quan đến dự án Khu đô thị Văn Khê mở rộng (Usilk City) do Công ty Cổ phần Sông Đà Thăng Long làm chủ đầu tư, theo kết luận thanh tra, dự án trên được UBND tỉnh Hà Tây (cũ) giao Công ty Cổ phần Sông Đà Thăng Long làm chủ đầu tư khi không đảm bảo năng lực tài chính theo quy định.
Chủ đầu tư đã ký các hợp đồng chuyển nhượng, bán nhà ở, vay vốn, phát hành trái phiếu... thu về tổng số tiền 8.456 tỷ đồng nhưng đã sử dụng 5.302 tỷ đồng cho các dự án khác, mục đích khác.
Điều này dẫn đến dự án thiếu vốn đầu tư, thi công chậm tiến độ, chưa bàn giao được trên 750 căn hộ cho khách hàng, làm phát sinh khiếu kiện, gây lãng phí đất đai. Thanh tra Chính phủ cho rằng cần phải chuyển cơ quan điều tra để xem xét, xử lý tiếp vụ việc.
Do đó, Thanh tra Chính phủ đã chuyển hồ sơ vụ việc đến Bộ Công an xử lý theo thẩm quyền.
