Tài xế Grab tắt app vì sao?
Cuối buổi chiều, Đ.M.Hiếu, một tài xế GrabBike tại TP.HCM, vẫn ngồi trên xe nhưng không còn vẻ sốt sắng như những người chạy xe công nghệ thường thấy. Điều khiến anh mệt mỏi không chỉ là những con đường ngập nước, trong những cơn mưa chiều tháng 9 ở Sài Gòn. Đó là cảm giác chạy nhiều hơn nhưng số tiền mang về sau mỗi ngày lại ít đi.
Hiếu nói nguyên nhân khiến nhiều tài xế kêu gọi tắt ứng dụng trong 2 ngày 12 và 13/9/2026 nằm ở giá cước. Theo anh, tổng giá khách phải trả cho nhiều quãng đường đang thấp hơn trước, có lợi cho người dùng nhưng phần tiền tài xế thực nhận sau các khoản khấu trừ cũng giảm theo.
Một tài xế GrabBike khác tại TP.HCM cho biết chuyến 3 km có thể thực nhận khoảng 10.000 đồng, chuyến 12 km khoảng 30.000 đồng và chuyến 40 km khoảng 120.000 đồng. Tính bình quân, khoản thu về chỉ khoảng 2.500 đến 3.000 đồng/km.
Vấn đề nằm ở chỗ thu nhập tài xế Grab không thể nhìn bằng giá cước khách thanh toán. Tiền thực nhận còn phải trừ phí sử dụng ứng dụng, nghĩa vụ thuế và các khoản liên quan. Sau khi nhận tiền, tài xế tiếp tục tự gánh xăng, sửa chữa, lốp, nhớt, khấu hao xe, điện thoại, dữ liệu di động và thời gian chạy rỗng đi đón khách.
Nhiều tài xế cho biết chạy 6 đến 8 giờ mỗi ngày chỉ thực nhận khoảng 300.000 đồng. Trừ 50.000 đến 70.000 đồng tiền xăng, chưa kể ăn uống và chi phí phương tiện, số còn lại chỉ quanh 200.000 đồng. Với người xem đây là nghề chính, mức thu nhập tài xế Grab như vậy khó tạo ra một đời sống ổn định.
Do đó, tài xế Grab tắt app không đơn thuần là bất mãn với một tỷ lệ chiết khấu. Đây là phản ứng với phần thu nhập ròng ngày càng mỏng trong khi tài xế phải tự chịu gần như toàn bộ chi phí lao động và tài sản phục vụ công việc.
Ngày 10/9, Grab gửi thông báo tới đối tác tài xế cho biết doanh nghiệp luôn lắng nghe, thấu hiểu những băn khoăn trước các thông tin được thảo luận trên mạng xã hội và khẳng định sự an toàn, hiệu quả hoạt động của đối tác là ưu tiên hàng đầu. Tuy nhiên, nhiều tài xế cho biết họ vẫn sẽ tắt ứng dụng trong 2 ngày 12 và 13/9.
Tài xế Grab tắt app: Cần chia lại giá trị
Từ ngày 28/4/2026, Grab áp dụng phí nền tảng 3.000 đồng/chuyến đối với GrabBike, tăng 1.000 đồng so với trước. Với các dịch vụ Grab 4 bánh, không gồm GrabTaxi, phí nền tảng hiện từ 5.000 đến 19.000 đồng tùy khu vực điểm đón và quãng đường. Chính Grab cũng công bố các mức phí này trong bảng thông tin dịch vụ cập nhật năm 2026.
Bên cạnh đó, cơ chế giá và phí có thể thay đổi theo chuyến, thời điểm, khu vực, cung cầu, thời tiết và giao thông. Về nguyên tắc kinh tế nền tảng, giá linh hoạt giúp điều tiết cung cầu. Nhưng nếu thuật toán ngày càng tối ưu giá cho khách và hiệu quả cho nền tảng trong khi thu nhập tài xế Grab không đủ bù chi phí lao động, xung đột lợi ích là điều khó tránh.
Điểm cần nhìn không chỉ là Grab đang thu bao nhiêu %, mà là sau tất cả các khoản khấu trừ, tài xế còn bao nhiêu đồng cho mỗi km và mỗi giờ làm việc. Đây mới là thước đo sát với đời sống của người lao động nền tảng.
Kinh nghiệm Indonesia cho thấy vấn đề này không chỉ là câu chuyện riêng giữa doanh nghiệp và tài xế. Tháng 5/2026, Tổng thống Indonesia Prabowo Subianto công bố chính sách giảm mức trần hoa hồng đối với tài xế xe 2 bánh. Từ ngày 1/7/2026, Grab Indonesia và GoTo áp dụng mức hoa hồng 8%, giảm từ 20%. CEO Grab Indonesia Neneng Goenadi xác nhận chính sách này được thực hiện nhằm tuân thủ định hướng của Chính phủ Indonesia và cân bằng quyền lợi tài xế, người tiêu dùng cùng tính bền vững của hệ sinh thái.
So sánh không có nghĩa Việt Nam phải sao chép cơ học mức 8%. Theo các chuyên gia, mỗi thị trường có cấu trúc chi phí, pháp luật và cạnh tranh khác nhau. Nhưng trường hợp Indonesia đặt ra một câu hỏi đáng để cơ quan quản lý, doanh nghiệp nền tảng và giới nghiên cứu tại Việt Nam xem xét. Khi một nền tảng nắm quyền quyết định thuật toán phân phối cuốc xe, giá cước và tỷ lệ phân chia, liệu tài xế có đủ khả năng thương lượng cho phần thu nhập của mình hay không?
Kinh tế số chỉ bền vững khi lợi ích được chia theo cách khiến cả 3 bên cùng tồn tại được, gồm nền tảng, khách hàng và người trực tiếp tạo ra chuyến xe. Nếu giá rẻ cho khách được đổi bằng thu nhập ngày càng thấp của tài xế, sự tăng trưởng ấy sẽ tích tụ bất mãn.
2 ngày tắt app có thể chỉ tạo ra một khoảng lặng ngắn trên bản đồ gọi xe. Nhưng đằng sau khoảng lặng đó là yêu cầu rất rõ ràng về minh bạch cách tính giá, cách khấu trừ và một cơ chế chia sẻ doanh thu đủ để người tài xế sống được bằng công việc của mình.
Hiện Grab hoạt động tại 8 quốc gia Đông Nam Á, gồm Việt Nam, Singapore, Malaysia, Indonesia, Thái Lan, Philippines, Campuchia và Myanmar. Tại Việt Nam, Grab cho biết đã phủ sóng dịch vụ tại 34 tỉnh, thành trên cả nước.
Vào tháng 5 vừa qua Tổng thống Indonesia Prabowo Subianto công bố chính sách giảm mức trần hoa hồng mà các nền tảng gọi xe được phép thu từ tài xế, từ khoảng 20% xuống tối đa 8% mỗi chuyến. Chính sách này nhằm tăng phần doanh thu tài xế được hưởng, từ khoảng 80% lên tối thiểu 92%. Đến ngày 1/7/2026, Grab và GoTo bắt đầu áp dụng mức hoa hồng 8% đối với các chuyến xe hai bánh tại Indonesia, thay cho mức 20% trước đó. Động thái này của chính quyền được kỳ vọng góp phần cải thiện thu nhập của tài xế.
Chánh Trung/Đầu tư Tài Chính
