Chuyển giao thế hệ: “Bài kiểm tra” của nền tảng quản trị
Trong bức tranh chung của nền kinh tế, doanh nghiệp gia đình vẫn chiếm tỷ trọng lớn, đặc biệt trong khu vực SME. Tuy nhiên, khi bước vào giai đoạn chuyển giao thế hệ, nhiều doanh nghiệp bắt đầu đối mặt với những điểm nghẽn mang tính hệ thống.
Theo các chia sẻ tại SME Forum 2026, thách thức không nằm ở việc lựa chọn người kế thừa, mà nằm ở việc doanh nghiệp có đủ nền tảng quản trị để chuyển giao hay không. Không ít doanh nghiệp vận hành hiệu quả trong giai đoạn đầu nhờ sự linh hoạt của người sáng lập, nhưng lại thiếu chuẩn hóa và hệ thống - những yếu tố trở thành rào cản khi quy mô mở rộng.
Chia sẻ từ thực tiễn, bà Vưu Lệ Quyên - CEO Biti’s - cho rằng áp lực lớn nhất của thế hệ kế thừa là vừa phải duy trì thành quả, vừa phải tạo ra giá trị mới. Điều này buộc doanh nghiệp phải thay đổi cách vận hành, trong đó yếu tố con người đóng vai trò trung tâm.
Ở một góc nhìn khác, ông Vũ Hùng Sơn - Phó Chủ tịch Tập đoàn Bảo Tín - nhấn mạnh rằng chuyển giao chỉ hiệu quả khi đi kèm với kỷ luật và minh bạch. Doanh nghiệp cần tách bạch giữa sở hữu và điều hành, xây dựng hệ thống đánh giá rõ ràng để tránh phụ thuộc vào yếu tố cảm tính.
“Đã chuyển giao thì phải trao quyền thực sự, nếu không doanh nghiệp rất khó tạo ra sự thay đổi,” ông Sơn nhận định.
Chuỗi cung ứng và bài toán “làm chủ sự phức tạp”
Bên cạnh câu chuyện kế thừa, một nội dung trọng tâm khác tại diễn đàn là quản trị chuỗi cung ứng - yếu tố ngày càng đóng vai trò quyết định trong năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp.
Ông Rajesh Achanta, cựu Phó Chủ tịch phụ trách vận hành chuỗi cung ứng khu vực APAC của P&G, cho rằng trong bối cảnh hiện nay, chuỗi cung ứng không thể chỉ là bộ phận thực thi, mà cần trở thành một chức năng tạo giá trị, gắn trực tiếp với lợi nhuận và dòng tiền.
Theo ông, thế giới kinh doanh đang vận hành trong trạng thái “đa biến”, nơi các yếu tố như công nghệ, địa chính trị hay hành vi tiêu dùng liên tục thay đổi. Điều này khiến cách quản trị tuyến tính truyền thống trở nên kém hiệu quả.
“Chúng ta không thể giải quyết từng vấn đề một cách tuần tự như trước. Điều quan trọng là phải học cách quản trị sự phức tạp đó,” ông nhấn mạnh.
Từ thực tiễn tại P&G, ông chia sẻ mô hình “Supply Chain 3.0”, giúp doanh nghiệp đạt mức độ sẵn sàng hàng hóa lên tới 98-99%, đồng thời tiết kiệm khoảng 1,5 tỷ USD mỗi năm - tương đương gần 10% lợi nhuận. Quan trọng hơn, chuỗi cung ứng được tối ưu còn giúp duy trì dòng tiền ổn định, tạo nền tảng cho tăng trưởng dài hạn.
Tuy nhiên, ông cũng chỉ ra một khoảng cách lớn giữa nhận thức và hành động. Dù nhiều doanh nghiệp nói về đa dạng hóa nguồn cung hay ứng dụng công nghệ, tỷ lệ thực thi thực tế lại rất thấp. Nguyên nhân chủ yếu đến từ việc chạy theo xu hướng mà thiếu sự “may đo” phù hợp với mô hình vận hành.
Theo ông, công nghệ - bao gồm AI - chỉ thực sự tạo ra giá trị khi được triển khai dựa trên những bài toán cụ thể như tồn kho, chi phí hay trải nghiệm khách hàng, thay vì áp dụng một cách dàn trải.
Bản lĩnh lãnh đạo và nền tảng giá trị cho tăng trưởng dài hạn
Nếu chuỗi cung ứng là “xương sống” của vận hành, thì năng lực lãnh đạo và hệ giá trị lại là yếu tố quyết định khả năng đi đường dài của doanh nghiệp.
Ông Tan Sri Jeffrey Cheah - nhà sáng lập Tập đoàn Sunway - chia sẻ rằng những giai đoạn khó khăn mới chính là lúc định hình bản chất của một doanh nghiệp. Trong cuộc khủng hoảng tài chính châu Á 1997, khi đối mặt với áp lực dòng tiền, ông đã lựa chọn đối diện trực tiếp với các đối tác và cam kết thực hiện nghĩa vụ, thay vì né tránh.
Theo ông, chính sự minh bạch và kiên định này đã giúp doanh nghiệp giữ được niềm tin - yếu tố quan trọng để vượt qua khủng hoảng và tiếp tục phát triển.
Từ góc nhìn của đơn vị đồng hành, ông Đào Gia Hưng - Giám đốc Khối VPBank SME - cho rằng những câu chuyện này phản ánh một điểm chung của các doanh nghiệp thành công.
“Qua quá trình đồng hành với cộng đồng SME, chúng tôi nhận thấy rằng tăng trưởng bền vững không đến từ một yếu tố đơn lẻ. Doanh nghiệp cần đồng thời xây dựng năng lực vận hành, nền tảng quản trị và tầm nhìn dài hạn. Nếu thiếu một trong ba yếu tố này, rất khó để đi xa trong bối cảnh biến động hiện nay,” ông Hưng chia sẻ.
Ông cũng nhấn mạnh vai trò của hệ sinh thái hỗ trợ trong việc nâng cao năng lực doanh nghiệp. “VPBank SME không chỉ cung cấp các giải pháp tài chính toàn diện, mà còn hướng tới việc mang tri thức, kinh nghiệm và các mô hình thực tiễn đến gần hơn với doanh nghiệp. Chúng tôi mong muốn đồng hành lâu dài, giúp doanh nghiệp không chỉ vượt qua thách thức trước mắt mà còn xây dựng nền tảng phát triển bền vững trong tương lai.”
Từ những chia sẻ tại SME Forum 2026, có thể thấy rõ: dù ở bất kỳ quy mô nào, doanh nghiệp muốn tạo ra “sức bật mới” đều phải bắt đầu từ việc củng cố nội lực - từ quản trị, vận hành đến giá trị cốt lõi. Đây chính là nền tảng để thích ứng với biến động và vươn lên trong cuộc chơi ngày càng khốc liệt.
Như Vân (t/h)
