Theo dự thảo, Luật chỉ quy định các nguyên tắc chung về cơ chế giá điện, còn biểu giá bán lẻ điện sẽ do Chính phủ ban hành nhằm bảo đảm tính linh hoạt, phù hợp với từng giai đoạn phát triển của thị trường điện.
Bộ Công Thương cho biết hiện nay khách hàng sinh hoạt chủ yếu áp dụng biểu giá điện bậc thang, trong khi nhu cầu sử dụng điện của khu vực dân cư ngày càng tăng và tập trung vào các khung giờ cao điểm, gây áp lực lớn cho hệ thống điện quốc gia.
Vì vậy, cơ quan soạn thảo đề xuất nghiên cứu áp dụng cơ chế giá điện theo thời gian sử dụng (Time of Use - TOU) đối với hộ gia đình. Theo đó, giá điện sẽ được chia theo các khung giờ cao điểm, bình thường và thấp điểm nhằm khuyến khích người dân điều chỉnh thói quen sử dụng điện, góp phần tiết kiệm điện và giảm áp lực vận hành hệ thống.
Bộ Công Thương cũng khẳng định sẽ tiếp tục duy trì chính sách hỗ trợ tiền điện đối với hộ nghèo, hộ chính sách và các nhóm đối tượng yếu thế.
Theo cơ quan soạn thảo, việc hoàn thiện cơ chế giá điện là một bước trong lộ trình phát triển thị trường điện cạnh tranh theo chủ trương của Bộ Chính trị, hướng tới phản ánh đầy đủ hơn chi phí cung ứng điện, tăng tính minh bạch trong điều hành giá và từng bước giảm tình trạng bù chéo giữa các nhóm khách hàng.
Một nội dung khác được cộng đồng doanh nghiệp quan tâm là đề xuất thay đổi cơ chế xác lập giá điện đối với các dự án được lựa chọn thông qua đấu thầu.
Theo Bộ Công Thương, hiện nay sau khi trúng thầu, nhà đầu tư vẫn phải tiếp tục đàm phán giá điện trước khi ký hợp đồng mua bán điện. Quy trình này khiến nhiều dự án kéo dài thời gian hoàn tất thủ tục, làm chậm tiến độ đầu tư.
Để tháo gỡ vướng mắc, dự thảo Luật đề xuất giá điện trúng thầu sẽ là căn cứ trực tiếp để ký hợp đồng mua bán điện, thay vì phải trải qua thêm bước đàm phán như hiện nay.
Theo đánh giá của Bộ Công Thương, quy định mới sẽ giúp rút ngắn thời gian chuẩn bị đầu tư, giảm rủi ro cho doanh nghiệp và đẩy nhanh tiến độ đưa các dự án nguồn điện vào vận hành trong bối cảnh nhu cầu điện của nền kinh tế tiếp tục gia tăng.
Bên cạnh cơ chế giá điện, dự thảo Luật cũng bổ sung nhiều quy định nhằm thúc đẩy phát triển các nguồn năng lượng sạch.
Đối với điện mặt trời mái nhà, Bộ Công Thương đề xuất tiếp tục hoàn thiện cơ sở pháp lý cho mô hình tự sản xuất, tự tiêu thụ, hệ thống lưu trữ điện và làm rõ hơn cơ chế mua bán điện trực tiếp (DPPA) giữa đơn vị phát điện với khách hàng sử dụng điện lớn.
Đáng chú ý, dự thảo cũng bổ sung các quy định nhằm thể chế hóa chủ trương phát triển điện từ rác thải đô thị, chất thải rắn và sinh khối theo Nghị quyết 70-NQ/TW. Theo Bộ Công Thương, việc bổ sung các quy định này sẽ tạo cơ sở pháp lý để phát triển các dự án xử lý rác kết hợp phát điện, vừa góp phần giải quyết vấn đề môi trường, vừa bổ sung nguồn điện sạch cho hệ thống.
Bộ Công Thương cho biết việc sửa đổi Luật Điện lực lần này nhằm tạo hành lang pháp lý thông thoáng hơn cho phát triển ngành điện, bảo đảm cung ứng điện ổn định, an toàn, đồng thời huy động hiệu quả nguồn lực xã hội đầu tư vào các dự án điện, đáp ứng mục tiêu tăng trưởng kinh tế trong giai đoạn tới.
Kỳ Thư/Tạp chí Đầu tư Tài chính
