Từ ngày 1/5/2026, cơ chế cho vay đặc biệt trong hệ thống ngân hàng chính thức được mở rộng theo quy định mới tại Thông tư 02/2026/TT-NHNN.
Điểm đáng chú ý là lần đầu tiên, tổ chức bảo hiểm tiền gửi được tham gia với vai trò kép: vừa có thể đi vay, vừa có thể cho vay nhằm hỗ trợ thanh khoản hệ thống.
Theo quy định sửa đổi, bổ sung từ Thông tư 35/2025/TT-NHNN, ngoài Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, cơ chế cho vay đặc biệt được mở rộng cho tổ chức bảo hiểm tiền gửi và các tổ chức tín dụng khác.
Đồng thời, Ngân hàng Nhà nước cũng có thể cho tổ chức bảo hiểm tiền gửi vay đặc biệt trong những trường hợp cần thiết.
Một trong những điểm mới nổi bật là tổ chức bảo hiểm tiền gửi được vay đặc biệt từ Ngân hàng Nhà nước với lãi suất 0%/năm, không yêu cầu tài sản bảo đảm theo các điều kiện luật định.
Khoản vay này chỉ được sử dụng để chi trả tiền bảo hiểm và không vượt quá phần thiếu hụt của quỹ dự phòng nghiệp vụ, qua đó bảo đảm khả năng chi trả cho người gửi tiền khi xảy ra sự cố.
Ở chiều ngược lại, tổ chức bảo hiểm tiền gửi cũng được phép cho vay đặc biệt đối với các tổ chức tín dụng từ chính nguồn quỹ dự phòng nghiệp vụ.
Cơ chế này giúp bổ sung thêm một công cụ hỗ trợ thanh khoản cho hệ thống ngân hàng, đặc biệt trong các tình huống rủi ro hoặc mất cân đối tạm thời.
Việc thiết lập vai trò kép cho tổ chức bảo hiểm tiền gửi được đánh giá là bước tiến quan trọng so với quy định trước đây. Cơ chế mới giúp tăng tính linh hoạt trong điều hành, đồng thời nâng cao hiệu quả xử lý các tình huống khẩn cấp trong hệ thống tài chính – ngân hàng.
Về lãi suất, Ngân hàng Nhà nước áp dụng mức 0%/năm đối với nợ gốc và không tính lãi đối với khoản lãi chậm trả. Chính sách này nhằm giảm áp lực chi phí tài chính cho các bên liên quan trong quá trình xử lý sự cố, góp phần ổn định hệ thống.
Quy trình vay và giải ngân cũng được quy định chặt chẽ. Tổ chức bảo hiểm tiền gửi phải gửi hồ sơ đầy đủ, nêu rõ nhu cầu vay, mục đích sử dụng, thời hạn và cam kết sử dụng vốn đúng quy định.
Trong thời hạn tối đa 20 ngày làm việc kể từ khi nhận đủ hồ sơ hợp lệ, Thống đốc Ngân hàng Nhà nước sẽ xem xét và quyết định việc cho vay.
Khi khoản vay đến hạn, bên vay có trách nhiệm hoàn trả đầy đủ. Trường hợp vi phạm quy định hoặc sử dụng vốn sai mục đích, Ngân hàng Nhà nước có thể áp dụng các biện pháp xử lý, bao gồm trích tiền từ tài khoản để thu hồi nợ.
Thông tư 02/2026/TT-NHNN cũng mở rộng đối tượng áp dụng, bổ sung tổ chức bảo hiểm tiền gửi cùng các tổ chức, cá nhân liên quan vào phạm vi điều chỉnh. Qua đó, bảo hiểm tiền gửi chính thức trở thành một chủ thể quan trọng trong cơ chế cho vay đặc biệt.
Việc ban hành quy định mới nhằm cụ thể hóa Luật Bảo hiểm tiền gửi năm 2025, đồng thời hoàn thiện khung pháp lý cho công cụ hỗ trợ thanh khoản. Đây được xem là bước đi cần thiết nhằm củng cố an toàn hệ thống các tổ chức tín dụng, tăng khả năng ứng phó với các rủi ro tài chính trong bối cảnh mới.
