Cuối tuần trước, tân Chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) Kevin Warsh đã chủ trì cuộc họp chính sách đầu tiên kể từ khi chính thức đảm nhận vị trí lãnh đạo cơ quan chịu trách nhiệm hoạch định chính sách tiền tệ và kiểm soát lạm phát của Mỹ.
Dù từng là thành viên Hội đồng Thống đốc Fed trong giai đoạn 2006 - 2011, việc ông Warsh được đề cử vào vị trí cao nhất của ngân hàng trung ương Mỹ vẫn gây ra nhiều tranh cãi. Không ít ý kiến lo ngại ông sẽ chiều theo mong muốn của Tổng thống Donald Trump bằng cách cắt giảm lãi suất, bất chấp nguy cơ làm gia tăng áp lực lạm phát.
Tuy nhiên, chỉ với một tuyên bố gồm 6 từ, ông Warsh đã gửi đi thông điệp rõ ràng tới những người chỉ trích, giới đầu tư cũng như Tổng thống Trump – người từng bày tỏ sự hoài nghi về lập trường của ông.
Sáu từ đơn giản nhưng đầy sức nặng
Ông Warsh tiếp quản cương vị Chủ tịch Fed trong bối cảnh không hề dễ dàng. Một mặt, nhiều chỉ báo kinh tế vẫn phát đi tín hiệu tích cực. Chỉ số S&P 500 liên tục lập đỉnh mới, các báo cáo việc làm gần đây đều vượt kỳ vọng, trong khi làn sóng đầu tư vào trí tuệ nhân tạo (AI) vẫn chưa có dấu hiệu chững lại.
Mặt khác, lạm phát đã duy trì trên mục tiêu 2% của Fed trong hơn 5 năm liên tiếp và tăng mạnh lên 4,2% trong năm nay. Trong điều kiện thông thường, sự kết hợp của các yếu tố này sẽ khiến Fed phải nâng lãi suất quỹ liên bang mục tiêu.
Trong nhiệm kỳ trước tại Hội đồng Thống đốc Fed, ông Warsh từng ủng hộ việc tăng lãi suất mạnh tay thay vì tăng dần như quan điểm của Chủ tịch Fed khi đó là Alan Greenspan. Tuy nhiên, không ai biết liệu sau 15 năm ông có thay đổi quan điểm hay không – cho đến khi đọc tuyên bố gồm 6 từ đó.
Thông cáo báo chí ngắn gọn của ông Warsh đã được cả 12 thành viên của Ủy ban Thị trường Mở Liên bang (FOMC) nhất trí thông qua.
Thông cáo trước tiên cho biết Fed sẽ giữ nguyên lãi suất quỹ liên bang mục tiêu trong khoảng 3,5%-3,75%. Tuy nhiên, ngay sau đó, cơ quan này nhấn mạnh mối lo ngại về tình trạng lạm phát kéo dài ở mức cao, vốn đang gây sức ép lên nền kinh tế.
Thông cáo kết thúc bằng 6 từ ngắn gọn: “The Committee will deliver price stability” (tạm dịch: "Ủy ban sẽ mang lại sự ổn định giá cả”)
Tuyên bố tưởng chừng đơn giản này lại không để lại bất kỳ khoảng trống nào cho sự diễn giải. "Ổn định giá cả" đồng nghĩa với việc chấm dứt tình trạng lạm phát leo thang, và cụm từ "sẽ mang lại" thể hiện cam kết dứt khoát của Fed.
Ông Warsh hoàn toàn có thể lựa chọn những cách diễn đạt mềm mỏng hơn, chẳng hạn như "Ủy ban cam kết mang lại sự ổn định giá cả" hoặc "Ủy ban cho rằng có thể cần hành động để mang lại sự ổn định giá cả". Thay vào đó, ông đưa ra một tuyên bố mang tính khẳng định tuyệt đối, không để lại bất kỳ sự mơ hồ nào về định hướng chính sách.
Thị trường phản ứng mạnh
Sáu từ nói trên gần như hàm ý Fed sẽ có ít nhất một đợt tăng lãi suất trước khi năm 2026 kết thúc, thậm chí có thể nhiều hơn. Hiện Bank of America dự báo Fed sẽ thực hiện ba lần tăng lãi suất từ nay đến cuối năm.
Khi được hỏi về quyết định giữ nguyên lãi suất của Fed, Tổng thống Donald Trump ban đầu đáp: "Không sao cả. Sao cũng được". Tuy nhiên, khi được hỏi thêm về khả năng Fed nâng lãi suất trong năm nay, ông bày tỏ sự không đồng tình.
"Thật khó tin. Điều đó chỉ khiến đất nước chững lại", ông nói
Dù vậy, Tổng thống Trump vẫn tiếp tục thể hiện sự tin tưởng đối với người đứng đầu mới của Fed khi nhận xét: "Chúng ta hiện có một người rất giỏi ở đó".
Tất nhiên, đây cũng là cách ông từng ca ngợi cựu Chủ tịch Fed Jerome Powell sau khi đề cử ông vào vị trí này năm 2017. Nếu Fed thực sự tiến hành đợt tăng lãi suất như những gì ông Warsh phát tín hiệu – điều có thể xảy ra ngay từ tháng tới – thì phản ứng của thị trường cũng như của Tổng thống Trump có lẽ sẽ không còn tích cực như hiện nay.
Dẫu vậy, nhờ thông điệp rõ ràng từ ông Warsh, thị trường đã có sự chuẩn bị nhất định. Vì thế, một lần tăng lãi suất đơn lẻ nhiều khả năng sẽ gây tác động hạn chế hơn đối với toàn thị trường.
Điều có sức ảnh hưởng lớn hơn sẽ là những phát biểu tiếp theo của ông Warsh về khả năng Fed phải tiếp tục nâng lãi suất nhiều lần nếu lạm phát không được kiểm soát.
Sau tuyên bố cứng rắn của Chủ tịch Fed, thị trường ngay lập tức phản ứng. Lợi suất trái phiếu Chính phủ Mỹ đồng loạt tăng khi nhà đầu tư đặt cược Fed sẽ tiếp tục nâng lãi suất để đưa lạm phát trở về mục tiêu 2%, trong khi xác suất cắt giảm lãi suất trong ngắn hạn giảm mạnh.
Trên thị trường chứng khoán, các nhóm cổ phiếu công nghệ và tăng trưởng chịu áp lực bán do định giá nhạy cảm với lãi suất cao, khiến S&P 500 và Nasdaq đồng loạt giảm điểm ngay sau cuộc họp.
Đồng USD cũng được hỗ trợ nhờ kỳ vọng chênh lệch lãi suất sẽ tiếp tục có lợi cho tài sản định danh bằng USD, tạo thêm sức ép lên nhiều đồng tiền khác và giá hàng hóa.
Trong khi đó, giới phân tích tại nhiều tổ chức tài chính lớn đã bắt đầu điều chỉnh dự báo, cho rằng Fed có thể phải duy trì chính sách tiền tệ thắt chặt lâu hơn so với kỳ vọng trước đây nếu lạm phát tiếp tục neo ở mức cao.
Dù vậy, một số chuyên gia nhận định phản ứng ban đầu của thị trường chủ yếu phản ánh quá trình điều chỉnh kỳ vọng, còn diễn biến trong những tháng tới sẽ phụ thuộc nhiều vào các số liệu lạm phát và việc làm trước mỗi kỳ họp của Fed.
Theo Thanh Tú/Tạp Chí Đầu Tư Tài Chính
