Bộ Tài chính đang hoàn thiện dự thảo Nghị định hướng dẫn Luật Quản lý thuế, dự kiến có hiệu lực từ ngày 1/7 năm nay, với một số điều chỉnh đáng chú ý liên quan đến trách nhiệm cung cấp thông tin của ngân hàng và các tổ chức thanh toán cho cơ quan thuế.
Trong các bản dự thảo trước đây, cơ quan soạn thảo từng đề xuất yêu cầu ngân hàng, ví điện tử, tổ chức trung gian thanh toán và các đơn vị phát hành thẻ quốc tế cung cấp thông tin tài khoản thanh toán của người dùng cho cơ quan thuế. Các tổ chức này cũng được yêu cầu phối hợp khi phát hiện các giao dịch có dấu hiệu bất thường liên quan đến nghĩa vụ thuế.
Tuy nhiên, ở bản dự thảo mới nhất được gửi Bộ Tư pháp thẩm định, Bộ Tài chính đã loại bỏ nội dung trên sau khi tiếp thu ý kiến từ nhiều cơ quan và tổ chức liên quan.
Theo góp ý của Ngân hàng Nhà nước, quy định yêu cầu các ngân hàng và đơn vị cung ứng dịch vụ thanh toán cung cấp thông tin khách hàng có thể phát sinh xung đột với các quy định hiện hành về bảo mật dữ liệu và thông tin tài khoản.
Cơ quan quản lý tiền tệ cho biết, theo pháp luật hiện hành, các tổ chức tín dụng chỉ được phép cung cấp thông tin khách hàng trong trường hợp có sự chấp thuận của khách hàng hoặc theo yêu cầu của cơ quan nhà nước có thẩm quyền.
Bên cạnh đó, Luật Quản lý thuế 2025 hiện chưa quy định cụ thể trách nhiệm của tổ chức tín dụng, đơn vị cung ứng dịch vụ thanh toán và trung gian thanh toán trong việc cung cấp thông tin cho cơ quan thuế.
Ngân hàng Nhà nước cũng lưu ý rằng pháp luật về thanh toán hiện không yêu cầu các đơn vị cung cấp dịch vụ thanh toán phải xác định hoặc thu thập thông tin liên quan đến hàng hóa, dịch vụ mà khách hàng mua bán, sử dụng nhằm phục vụ mục đích thống kê hay cung cấp cho cơ quan thuế.
Trong bối cảnh hệ thống thanh toán hiện xử lý khối lượng giao dịch lên tới hàng triệu lượt mỗi ngày, cơ quan này cho rằng việc yêu cầu ngân hàng tự động nhận diện các nhà cung cấp nước ngoài “chưa đăng ký, kê khai, nộp thuế” là rất khó khả thi về mặt kỹ thuật cũng như vận hành.
Trước khi Luật Quản lý thuế mới được ban hành vào cuối năm 2025, ngành thuế từng áp dụng cơ chế yêu cầu ngân hàng cung cấp dữ liệu tài khoản theo quy định tại Nghị định 126/2020 và Luật Quản lý thuế 2019.
Theo các quy định trước đây, ngân hàng có thể cung cấp thông tin như giao dịch qua tài khoản, số dư hoặc dữ liệu giao dịch theo yêu cầu của người đứng đầu cơ quan thuế để phục vụ hoạt động thanh tra, kiểm tra và xác định nghĩa vụ thuế của người nộp thuế.
Cơ quan thuế khi tiếp nhận dữ liệu cũng có trách nhiệm bảo mật, quản lý và lưu trữ thông tin tài khoản của người nộp thuế theo quy định pháp luật.
