VinSpace và tham vọng không gian Việt Nam: Từng bước làm chủ công nghệ vệ tinh
Theo báo cáo thường niên 2025 của Vingroup, VinSpace đặt mục tiêu chế tạo và phóng vệ tinh siêu nhỏ đầu tiên lên quỹ đạo vào năm 2027. Đây được xem là bước đi đáng chú ý trong chiến lược mở rộng sang lĩnh vực công nghệ cao, đánh dấu sự hiện diện của doanh nghiệp tư nhân Việt Nam trong “cuộc chơi” không gian vốn lâu nay do các cường quốc dẫn dắt.
Để hiện thực hóa mục tiêu này, VinSpace đang từng bước hoàn thiện hạ tầng kỹ thuật cốt lõi. Doanh nghiệp đầu tư xây dựng hệ thống phòng sạch đạt chuẩn, trang bị thiết bị thử nghiệm chuyên dụng và phát triển các trạm mặt đất phục vụ vận hành vệ tinh. Việc chuẩn bị đồng bộ từ khâu chế tạo đến khai thác cho thấy cách tiếp cận bài bản, hướng tới làm chủ chuỗi giá trị công nghệ thay vì phụ thuộc vào đối tác bên ngoài.
Không chỉ dừng ở khía cạnh kỹ thuật, dự án còn mở ra kỳ vọng về khả năng ứng dụng vệ tinh trong viễn thông và viễn thám, góp phần thúc đẩy chuyển đổi số và nâng cao năng lực công nghệ quốc gia trong dài hạn.
VinSpace sẽ đẩy mạnh hợp tác nghiên cứu và ứng dụng công nghệ vệ tinh với các đối tác ở cả trong và ngoài nước nhằm phát triển một hệ sinh thái công nghệ vũ trụ toàn diện bao trùm các khâu gồm kỹ thuật, vận hành, khai thác.
Mục tiêu của VinSpace là thương mại hóa các ứng dụng vệ tinh phục vụ trực tiếp cho lĩnh vực viễn thông và viễn thám... từ đó từng bước mở rộng thị trường và tạo nền tảng tăng trưởng dài hạn cho tập đoàn.
Trong vài năm trở lại đây, công nghệ vệ tinh, đặc biệt là vệ tinh siêu nhỏ, đang làm thay đổi cách thế giới khai thác không gian. Nếu trước đây, việc phóng vệ tinh là “cuộc chơi” của các cường quốc thì nay chi phí đã giảm mạnh, mở ra cơ hội cho cả doanh nghiệp tư nhân tham gia.
Những mô hình như SpaceX với Starlink hay OneWeb đã cho thấy tiềm năng khổng lồ của thị trường này, từ internet vệ tinh, giám sát Trái đất đến dữ liệu phục vụ nông nghiệp, khí tượng, logistics. Trong bối cảnh đó, việc VinSpace đặt mục tiêu đưa vệ tinh “Make in Vietnam” lên quỹ đạo vào năm 2027 có thể xem là bước đi bắt nhịp xu thế toàn cầu.
Khác với các vệ tinh truyền thống nặng hàng tấn, vệ tinh siêu nhỏ có kích thước gọn nhẹ, chi phí sản xuất và phóng thấp hơn nhiều, nhưng vẫn đáp ứng được nhiều nhu cầu thiết thực. Điều này cho phép triển khai theo chùm vệ tinh, tạo ra vùng phủ rộng và dữ liệu liên tục.
Với định hướng thương mại hóa ứng dụng trong viễn thông và viễn thám, VinSpace đang đi đúng vào những lĩnh vực có nhu cầu tăng trưởng mạnh. Dữ liệu từ vệ tinh có thể phục vụ quản lý đô thị, giám sát tài nguyên, cảnh báo thiên tai, nông nghiệp thông minh…, đó là những bài toán rất sát với nhu cầu phát triển của Việt Nam.
Dù vậy, con đường phía trước không đơn giản. Ngành công nghệ vũ trụ đòi hỏi vốn đầu tư lớn, chu kỳ dài và rủi ro cao. Sự cạnh tranh từ các “ông lớn” quốc tế cũng là thách thức không nhỏ.
Tuy nhiên, với bước đi ban đầu của VinSpace, có thể thấy một xu hướng rõ ràng: doanh nghiệp Việt Nam đang không còn đứng ngoài cuộc chơi công nghệ cao. Nếu thành công, dự án này không chỉ là một dấu mốc của riêng Vingroup, mà còn mở ra cánh cửa mới cho Việt Nam trong bản đồ kinh tế không gian toàn cầu.
VinSpace được thành lập tháng 11/2025 với vốn điều lệ 300 tỷ đồng, trong đó Phạm Nhật Vượng nắm 71% cổ phần. Vingroup sở hữu 19%, phần còn lại thuộc về hai con của ông Vượng.
Doanh nghiệp hoạt động trong các lĩnh vực công nghệ cao như sản xuất máy bay, tàu vũ trụ, vệ tinh viễn thông và vận tải hàng không. VinSpace cũng nằm trong hệ sinh thái công nghệ rộng hơn của Vingroup, cùng các đơn vị như VinRobotics, VinSmart Future, VinSOC, VCSS, VinDynamics, VinMotion… hướng tới làm chủ các công nghệ lõi.
Theo hồ sơ đăng ký doanh nghiệp mới được công bố, Công ty cổ phần VinSpace đã bổ nhiệm ông Vũ Trọng Thư (sinh năm 1982) cho chức Tổng giám đốc và là người đại diện theo pháp luật của VinSpace. Trước đó, bà Nguyễn Mai Hoa (sinh năm 1969), Chủ tịch Hội đồng quản trị là người đại diện theo pháp luật của VinSpace.
Tân Tổng Giám đốc VinSpace được biết đến là người có nền tảng chuyên môn liên quan đến vật lý thiên văn và công nghệ vũ trụ. Trong quá trình công tác tại Trường Đại học FPT, ông từng giữ vai trò Trưởng phòng nghiên cứu không gian FSpace, đơn vị trực thuộc Viện Nghiên cứu Công nghệ FPT. Năm 2011, ông Vũ Trọng Thư được vinh danh trong danh sách 10 Gương mặt trẻ Việt Nam tiêu biểu.
