Chia sẻ tại Hội thảo “Biến động địa - chính trị và chiến lược đảm bảo năng lượng”, TS. Lê Xuân Nghĩa - thành viên Hội đồng Tư vấn chính sách tài chính, tiền tệ quốc gia cho rằng, một trong những vấn đề cốt lõi hiện nay của nền kinh tế là mặt bằng lãi suất. Đây không chỉ là công cụ điều hành tiền tệ, mà còn là yếu tố chi phối trực tiếp đến quyết định đầu tư và khả năng hấp thụ vốn của toàn bộ nền kinh tế.
Thực tế cho thấy, khi chi phí vốn duy trì ở mức cao, khu vực tư nhân có xu hướng thận trọng hơn trong mở rộng sản xuất - kinh doanh. Điều này kéo theo tổng đầu tư toàn xã hội khó đạt mức cần thiết để duy trì tốc độ tăng trưởng cao. Trong khi đó, để đạt mục tiêu tăng trưởng mạnh hơn trong những năm tới, nền kinh tế cần một tỷ lệ đầu tư lớn, gắn với khả năng khơi thông dòng vốn hiệu quả.
Ở góc độ này, lãi suất trở thành “điểm tựa” quan trọng. Nếu được điều hành linh hoạt và phù hợp, mặt bằng lãi suất có thể góp phần kích hoạt lại các quyết định đầu tư, đặc biệt trong khu vực tư nhân - nơi đóng vai trò ngày càng lớn trong tăng trưởng kinh tế.
Bên cạnh đó, đầu tư công tiếp tục là một trong những động lực quan trọng của nền kinh tế. Quy mô vốn đầu tư công đã được mở rộng, tạo nền tảng cho việc thúc đẩy tổng cầu và hỗ trợ các ngành liên quan. Tuy nhiên, để phát huy hiệu quả, yêu cầu đặt ra là đẩy nhanh tiến độ triển khai, nâng cao chất lượng giải ngân, qua đó tạo hiệu ứng lan tỏa rõ nét hơn tới khu vực tư nhân.
Một yếu tố đáng chú ý khác là sự dịch chuyển của dòng tiền trong nền kinh tế. Những thay đổi về chính sách quản lý và môi trường kinh doanh đang đặt ra yêu cầu thích ứng đối với các chủ thể kinh tế, đặc biệt là khu vực hộ kinh doanh và doanh nghiệp nhỏ. Đây là nhóm có vai trò quan trọng trong việc duy trì nguồn vốn tiết kiệm trong hệ thống tài chính.
Việc thiết kế chính sách theo hướng phù hợp với thực tiễn hoạt động của khu vực này sẽ góp phần củng cố niềm tin thị trường, từ đó giữ ổn định dòng vốn và tăng khả năng huy động nguồn lực cho nền kinh tế.
Ở tầm vĩ mô, một vấn đề đặt ra là hiệu quả chuyển hóa từ tiết kiệm sang đầu tư. Dù tỷ lệ tiết kiệm của Việt Nam ở mức tương đối cao, nhưng việc phân bổ nguồn lực này vào các hoạt động đầu tư thực vẫn còn dư địa cải thiện. Điều này cho thấy, bên cạnh yếu tố chi phí vốn, môi trường đầu tư và kỳ vọng thị trường cũng đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy dòng vốn đi vào sản xuất - kinh doanh.
Trong bối cảnh đó, khu vực đầu tư nước ngoài vẫn là một điểm tựa quan trọng. Việc tiếp tục thu hút dòng vốn chất lượng cao, đồng thời nâng cao hiệu quả giám sát và minh bạch, sẽ góp phần đảm bảo đóng góp thực chất của khu vực này đối với tăng trưởng kinh tế.
Ngoài ra, một số lĩnh vực như du lịch đang mở ra dư địa tăng trưởng tích cực. Việc cải thiện chính sách thị thực, nâng cao chất lượng dịch vụ và đẩy mạnh quảng bá có thể giúp tận dụng tốt hơn tiềm năng của ngành, qua đó bổ sung thêm động lực cho nền kinh tế.
Cùng với đó, thị trường bất động sản đang từng bước ổn định và có dấu hiệu phục hồi. Với đặc tính lan tỏa rộng tới nhiều ngành nghề, lĩnh vực này tiếp tục đóng vai trò quan trọng trong việc kích hoạt nhu cầu đầu tư và tiêu dùng, nếu được định hướng và hỗ trợ bằng các chính sách phù hợp.
Tổng thể, nền kinh tế đang đứng trước yêu cầu vừa duy trì ổn định vĩ mô, vừa tạo điều kiện cho tăng trưởng. Trong đó, lãi suất nổi lên như một biến số then chốt, có tác động xuyên suốt tới các khu vực của nền kinh tế.
Chính vì vậy, việc điều hành lãi suất một cách linh hoạt, phối hợp với chính sách tài khóa và cải thiện môi trường đầu tư, sẽ là chìa khóa để khơi thông các động lực tăng trưởng trong giai đoạn tới.
