Một phương án chung và cơ chế hỗ trợ bổ sung lương hưu, trợ cấp
Với dự thảo tăng lương cơ sở, Bộ Nội vụ cũng đang trình Bộ Tư pháp thẩm định hồ sơ dự thảo nghị định về điều chỉnh lương hưu, trợ cấp bảo hiểm xã hội (BHXH) và trợ cấp hằng tháng, dự kiến áp dụng từ ngày 1/7/2026. So với phương án lấy ý kiến trước đó, cơ quan soạn thảo đã điều chỉnh theo hướng đơn giản hóa cách tiếp cận.
Theo phương án mới, thay vì hai lựa chọn như trước, dự thảo thống nhất chỉ còn một phương án duy nhất: tăng đồng loạt 8% trên mức lương hưu, trợ cấp BHXH và trợ cấp hằng tháng của tháng 6/2026.
Việc rút gọn còn một phương án được đánh giá giúp chính sách rõ ràng hơn, hạn chế sự phức tạp trong triển khai và đảm bảo tính đồng đều giữa các nhóm đối tượng.
Bên cạnh mức tăng chung 8%, dự thảo bổ sung cơ chế hỗ trợ riêng cho nhóm có mức hưởng thấp, đặc biệt là người nghỉ hưu trước năm 1995.
Cụ thể, sau khi điều chỉnh, những trường hợp có mức lương và trợ cấp dưới 3,5 triệu đồng/tháng sẽ được cộng thêm 300.000 đồng mỗi tháng. Với nhóm có mức hưởng từ 3,5 triệu đến dưới 3,8 triệu đồng/tháng, mức chi trả sẽ được nâng lên tối thiểu 3,8 triệu đồng/tháng.
Chính sách này nhằm thu hẹp chênh lệch giữa các nhóm người hưởng lương hưu, đồng thời cải thiện thu nhập cho những người nghỉ hưu lâu năm có mức hưởng thấp trong hệ thống an sinh.
Cân đối chính sách và bài toán tài chính
Theo cơ quan soạn thảo, phương án điều chỉnh lần này được xây dựng trên cơ sở biến động của chỉ số giá tiêu dùng (CPI) và khả năng cân đối ngân sách. Cụ thể, CPI năm 2025 tăng khoảng 3,31%, trong khi dự báo năm 2026 dao động 4–4,5%.
Việc lựa chọn mức tăng 8% được đánh giá là phù hợp với mục tiêu vừa cải thiện thu nhập cho người hưởng, vừa đảm bảo tính bền vững của quỹ bảo hiểm xã hội.
Tổng kinh phí thực hiện dự kiến tăng thêm khoảng 10.773 tỷ đồng so với năm 2025. Trong đó, ngân sách nhà nước đảm bảo khoảng 2.013 tỷ đồng, còn lại khoảng 8.760 tỷ đồng do quỹ BHXH chi trả.
Ngoài lương hưu, dự thảo cũng đề xuất điều chỉnh tăng 8% đối với các khoản trợ cấp BHXH và trợ cấp hằng tháng, bao gồm trợ cấp tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp; trợ cấp tuất hằng tháng trước năm 1995; và các khoản trợ cấp theo quy định của Luật Bảo hiểm xã hội 2024.
Một số chuyên gia cho rằng phương án tăng đồng đều 8% có ưu điểm là đảm bảo nguyên tắc “đóng – hưởng”, đồng thời hạn chế sự chênh lệch tâm lý giữa các nhóm người thụ hưởng.
Trước đó, lần điều chỉnh gần nhất được thực hiện từ ngày 1/7/2024 với mức tăng 15%, góp phần cải thiện đáng kể thu nhập và đời sống của người nghỉ hưu.
