Theo dự thảo, chủ đầu tư có trách nhiệm nộp hồ sơ đề nghị cơ quan có thẩm quyền cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở (sổ đỏ) cho người mua hoặc thuê mua. Nếu chậm trễ, mức phạt sẽ được tính theo thời gian và quy mô vi phạm.
Cụ thể, nếu chậm từ 50 ngày đến 6 tháng, chủ đầu tư có thể bị phạt 30 - 50 triệu đồng khi vi phạm dưới 50 căn; 50 - 80 triệu đồng với 50 - 200 căn; và 80 - 160 triệu đồng nếu từ 200 căn trở lên.
Trường hợp chậm từ 6 tháng đến 12 tháng, mức phạt tăng lên 160 - 200 triệu đồng, 200 - 300 triệu đồng và 300 - 500 triệu đồng, tùy theo số lượng căn hộ vi phạm.
Đặc biệt, nếu chậm từ 12 tháng trở lên, chủ đầu tư có thể bị phạt tối đa 1 tỷ đồng tương ứng với vi phạm trên 200 căn hộ. Với quy mô nhỏ hơn, mức phạt lần lượt là 200 - 300 triệu đồng (dưới 50 căn) và 300 - 500 triệu đồng (từ 50 đến dưới 200 căn).
Thời điểm tính vi phạm được xác định từ ngày bàn giao nhà hoặc ngày bên thuê mua thanh toán đủ tiền đến khi lập biên bản vi phạm. Nếu chủ đầu tư khắc phục muộn, thời gian vi phạm sẽ được tính đến ngày hoàn thành nghĩa vụ. Trường hợp trong một dự án có nhiều mức độ chậm khác nhau, cơ quan chức năng sẽ tính phạt riêng từng hành vi.
Ngoài hành vi chậm làm sổ đỏ, dự thảo Nghị định cũng bổ sung hàng loạt quy định xử phạt khác trong lĩnh vực kinh doanh bất động sản.
Chẳng hạn, chủ đầu tư không sử dụng hợp đồng mẫu, sử dụng hợp đồng thiếu nội dung chính, hoặc thu tiền sai quy định khi xác nhận chuyển nhượng sẽ bị phạt 180 - 260 triệu đồng.
Doanh nghiệp không công khai hoặc công khai không đầy đủ, không chính xác thông tin dự án trước khi đưa vào kinh doanh có thể bị phạt 300 - 400 triệu đồng. Tương tự, vi phạm quy định về giá bán, cho thuê, cho thuê mua bất động sản trong trường hợp Nhà nước quy định giá sẽ bị phạt 300 - 500 triệu đồng.
Mức phạt 400 - 500 triệu đồng được áp dụng đối với hành vi kinh doanh nhà, công trình hoặc quyền sử dụng đất có hạ tầng nhưng sai hình thức hoặc phạm vi cho phép.
Đặc biệt, chủ đầu tư thu tiền không đúng quy định pháp luật trong quá trình kinh doanh bất động sản sẽ bị phạt 500 - 600 triệu đồng; còn hành vi chuyển nhượng hợp đồng mua bán, thuê mua nhà hoặc công trình không đủ điều kiện pháp lý có thể bị xử phạt 800 triệu đến 1 tỷ đồng.
Bộ Xây dựng cũng đề xuất phạt 120 - 160 triệu đồng với trường hợp kinh doanh bất động sản khi chưa thành lập doanh nghiệp hoặc hợp tác xã; phạt 160 - 200 triệu đồng với doanh nghiệp không đáp ứng đủ điều kiện pháp lý, đồng thời đình chỉ hoạt động từ 3 đến 6 tháng.
Chủ đầu tư hoặc doanh nghiệp nhận thanh toán không qua tài khoản ngân hàng trong nước hoặc chi nhánh ngân hàng nước ngoài hợp pháp tại Việt Nam cũng bị phạt 240 - 300 triệu đồng.
Dự thảo Nghị định được kỳ vọng sẽ siết chặt hơn kỷ cương trong hoạt động kinh doanh bất động sản, khắc phục tình trạng chủ đầu tư chậm làm sổ đỏ, thu tiền sai quy định hoặc “mập mờ” thông tin dự án - những vấn đề gây bức xúc và thiệt hại cho người mua nhà trong nhiều năm qua.
