Đề xuất ghi nợ 5 - 10 năm có được chấp thuận?
Theo phản ánh, nhiều hộ gia đình khi chuyển đất vườn, ao sang đất ở - đặc biệt để chia tách cho con cái gặp áp lực tài chính lớn. Cử tri đề xuất cho phép ghi nợ tiền sử dụng đất ngay trên Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và trả dần trong 5 - 10 năm.
Bộ Tài chính cho biết, cơ chế ghi nợ đã được quy định trong Luật Đất đai 2024, có hiệu lực từ ngày 1/8/2024, cùng các nghị định hướng dẫn thi hành.
Cụ thể, quy định việc xác định đối tượng, mức tiền và thời hạn ghi nợ thực hiện theo các nghị định về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và cấp Giấy chứng nhận. Trình tự, thủ tục ghi nợ, thanh toán và xóa nợ được hướng dẫn trong nghị định về tiền sử dụng đất.
Tuy nhiên, quy định hiện hành không mở rộng cho tất cả các trường hợp chuyển mục đích sử dụng đất.
Những ai thuộc diện được ghi nợ?
Theo các quy định liên quan đến Luật Đất đai 2024, đối tượng được ghi nợ tiền sử dụng đất gồm:
Điều này đồng nghĩa với việc hộ gia đình chuyển mục đích sử dụng đất do khó khăn tài chính nhưng không thuộc hai nhóm trên hiện chưa được xác định rõ là đối tượng được ghi nợ.
Bộ Tài chính cho biết, nếu cần mở rộng diện áp dụng, nội dung này thuộc thẩm quyền nghiên cứu, đề xuất của Bộ Nông nghiệp và Môi trường - cơ quan được giao chủ trì xây dựng các quy định chi tiết liên quan.
Bên cạnh cơ chế ghi nợ, cử tri cũng đề nghị tiếp tục miễn, giảm tiền sử dụng đất trong hạn mức khi chuyển đất vườn, ao sang đất ở để tách hộ.
Theo Bộ Tài chính, pháp luật hiện hành đã có quy định miễn tiền sử dụng đất trong hạn mức giao đất ở khi cấp Giấy chứng nhận lần đầu hoặc khi chuyển mục đích sử dụng đất sang đất ở đối với một số nhóm đối tượng.
Theo Nghị định 103, hộ nghèo và hộ đồng bào dân tộc thiểu số sinh sống tại địa bàn có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn được miễn tiền sử dụng đất trong hạn mức. Chính sách này nằm trong khuôn khổ Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi.
Ngoài ra, Nghị quyết 54 của Quốc hội quy định mức thu tiền sử dụng đất khi chuyển mục đích trong cùng thửa đất có nhà ở theo hướng thấp hơn mức chung, áp dụng với diện tích không vượt quá hai lần hạn mức giao đất ở. Các nội dung này đã được cụ thể hóa trong các nghị định hướng dẫn và cơ chế đặc thù dành cho Hà Nội, có hiệu lực từ đầu năm 2026.
Theo Bộ Tài chính, các nghị định đã được xây dựng và ban hành trên cơ sở Luật Đất đai 2024 theo phân công của Chính phủ. Nếu phát sinh nhu cầu điều chỉnh hoặc bổ sung đối tượng được ghi nợ, cơ quan chủ trì sẽ xem xét theo đúng chức năng, nhiệm vụ.
Phản hồi từ cơ quan quản lý cho thấy cơ chế ghi nợ tiền sử dụng đất đã được thiết kế trong khung pháp luật mới, song phạm vi áp dụng vẫn giới hạn ở một số nhóm đối tượng nhất định. Việc mở rộng diện được ghi nợ hiện chưa được đề cập trong quy định hiện hành.
